Trammelant met de endeldarm

De endeldarm is het laatste gedeelte van het maagdarmkanaal en begint ter hoogte van de bekkeningang. De anus is de sluitspier die de endeldarm afsluit. In de endeldarm kan ontlasting aanwezig zijn, verder heeft dit gedeelte geen specifieke functie meer, het is ook slechts enkele centimeters lang.

Infecties
Infecties met wormen, bacteriën of virussen die in de dikke darm plaats vinden kunnen zich ook uitbreiden naar de endeldarm maar de gevolgen zullen niet erger zijn dan de verstoringen in de dikke darm.

Tumoren
Tumoren komen, zeker op gevorderde leeftijd, wel eens voor en zijn gemakkelijk te diagnosticeren met endoscopie (het inwendig onderzoek met een kijkbuis) en soms zelfs al te voelen met inwendig onderzoek. Vaak hebben deze tumoren een kwaadaardig karakter. Bloed bij de ontlasting is het eerste en alarmerend symptoom. Afhankelijk van de exacte plaats en uitbreiding is behandeling mogelijk.

Dambreuk
Indien de hond om wat voor reden dan ook te hard moet persen op de ontlasting kan het gebeuren dat de spieren die om het rectum liggen scheuren. In deze scheuren bocht het slijmvlies van het rectum uit en ontlasting kan zich hierin gaan ophopen. We spreken dan van een dambreuk en het ontlasten wordt bemoeilijkt en wordt pijnlijk. Chirurgie is mogelijk als oplossing maar is ingewikkeld en niet zonder risico’s en dient tijdig plaats te vinden.
De doorgang door het rectum kan vernauwen door bijvoorbeeld een tumor van de wand. Maar ook door druk van buitenaf kan de doorgang vernauwd worden. Bij reuen is dit bekend van de prostaatvergroting. In bepaalde gevallen kan deze vergroting zoveel ruimte innemen in de bekkenholte dat de endeldarm vernauwd wordt. Hierdoor ontstaat ook weer een ophoping van ontlasting door een bemoeilijkte stoelgang. Dit kan aanleiding geven tot een dambreuk. Behandeling van het prostaatprobleem moet de oplossing brengen. Het verdient aanbeveling om oude ongecastreerde reuen minimaal éénmaal per jaar te laten controleren op prostaatafwijkingen.

Prolaps
Soms kan het laatste stukje van de darm meer of minder uit gaan stulpen. Dit ziet er uit als een vuurrood roosje tot of een klein worstje. Snelle chirurgie kan het euvel verhelpen. Vaak is een prolaps het gevolg van een andere aandoening zoals bijvoorbeeld diarree.

Anaalklieren
De anaalklieren zijn hazelnootvorige zakjes met één afvoergang die naar de anus toe loopt. Op vijf en op zeven uur is met het blote oog de opening van het afvoerkanaaltje te zien. Bij heel veel honden verstoppen deze afvoerbuisjes, de klier gaat door met vocht te maken en het zakje komt enorm onder spanning te staan. Dit doet pijn en de hond doet wanhopige pogingen met bijten en sleetje rijden om van de irritatie af te komen. Alleen het leegdrukken van de klier brengt de oplossing. Als een hond er erg vaak last van heeft verwijderen we de kliertjes. Vroeger bestond het risico van incontinentie maar met moderne chirurgie-technieken is dit risico verwaarloosbaar.
Het veranderen van de voeding (meer vezel) heeft onvoldoende effect. Mogelijk heeft het te maken met het feit dat de hond zijn stinkklieren minder gebruikt voor terreinafbakening en dat er functieverlies optreedt.

Stoornissen
Bij stoornissen van de zenuwvoorziening van de anus kan onbewust ontlasting verloren worden. Afhankelijk van de oorzaak varieert de prognose van matig tot slecht.

 

B.J. Carrière, Dierenarts Dierenkliniek Ermelo, (spoed)kliniek voor gezelschapsdieren.
Voor meer informatie:
www.dierenkliniek-ermelo.nl