Fokkerij - Eclampsie

WHG Dierenartsen

 

N.B. Onze hand-outs worden vervaardigd aan de hand van niet alleen wetenschappelijke literatuur, maar ook van onze eigen inzichten op grond van persoonlijke ervaringen. Daarom kan de informatie voor een deel afwijken van de gangbare literatuur.  © WHG dierenartsen

INLEIDING
Eclampsie wordt ook wel melkziekte, zwangerschapsstuipen, puerperale tetanie, zoogkramp of moederwaanzin genoemd. Het is, in ernstige gevallen, een ernstig beeld waarbij de teef heftige epileptiforme aanvallen krijgt en een (zeer) hoge temperatuur. In minder ernstige gevallen zien we alleen onrustig gedrag, tot hysterisch gedrag aan toe.

OORZAAK
Eclampsie wordt veroorzaakt door een tekort aan calcium en komt voornamelijk voor bij zogende teven (melk is erg calcium rijk). Vooral in de piek van de lactatie ongeveer 2-5 weken na het werpen treden klachten op. Bij teven van kleine rassen wordt calcium tekort vaker gezien. Er zijn aanwijzingen dat een erg snelle groei van de pups in het laatste deel van de dracht een rol speelt in het ontstaan van deze ziekte en ook de verhouding calcium/fosfor in het bloed zou een rol spelen.

HERKENNING
Eclampsie uit zich door spierkrampen die steeds sneller op elkaar volgen en langer waggelend lopen, ook kan de teef angstig worden en gaan janken. Vervolgens treedt er stijfheid van de poten op kan ze omvallen en vaak niet meer overeind komen; dit is vaak het tijdstip dat de krampen heviger worden en langer aanhouden. Tijdens een aanval is de temperatuur verhoogd en in ernstige gevallen kunnen ook de kauwspieren verkrampen en schuim op de bek ontstaan. Zoals al in de inleiding genoemd kan een calcium tekort ook leiden tot onrustig of zelfs hysterisch gedrag. De teef lijkt helemaal in paniek en lijkt niet te weten wat ze met zichzelf en de pups aan moet. Ook bij deze verschijnselen moeten we dus aan een calcium tekort denken!

BEHANDELING
De behandeling van eclampsie bestaat uit het normaliseren van de calciumconcentratie. Dit kan bij de dierenarts dmv een injectie, ook de concentratie calcium in het voer dient in orde te zijn of extra bijgegeven te worden. Meestal is dit voldoende om moeders weer helemaal in orde te krijgen. Soms heeft de moeder zichzelf zo uitgeput voor de pups dat ook andere mineralen en vitaminen aangesproken zijn, dan kan het nodig zijn om ook deze via een infuus aan te vullen.

RISICO'S
Zoals al eerder vermeld hebben kleine rassen meer kans deze ziekte te ontwikkelen, ook kan het voorkomen dat bij een volgend nest de ziekte zich herhaalt. Nadat een teef een keer eclampsie heeft gehad, geldt niet direct een negatief advies om een volgend nestje te nemen. Wel moet extra gelet worden op de hoeveelheid calcium in het voer tijdens de dracht. Er is echter een beperking aan de opname capaciteit van de darm om calcium uit de voeding op te nemen, zodat alleen meer calcium geven tijdens de dracht meestal niet voldoende is. Het belangrijkste is om alert te zijn op de verschijnselen van een calcium tekort na de bevalling (er kan eventueel ook een bloedonderzoek gedaan worden naar het calcium gehalte in het bloed) en bij twijfel direct calcium te gaan toedienen via een (onderhuidse) injectie. Indien echter ook bij het volgende nestje de moeder ernstige verschijnselen van eclampsie ontwikkelt, dan is de aanspraak op de reserves van de teef dusdanig dat voorzichtigheid geboden moet worden om zo'n teef weer te laten dekken.

Ook de pups van een teef met eclampsie verdienen extra aandacht omdat de teef meestal als reactie op de ziekte sterk daalt in de melkgift. Pups dienen in zo'n geval bijgevoerd te worden.